EVOLUTIE (De Ware Tijd, 27 Oktober 2018)

Het is alweer een paar weken geleden dat ik ben begonnen met sporten. Onder ‘lichte’ dwang van mijn huisarts en de specialist werd het met directe ingang een vrijwillige verplichting. Voor extra motivatie laat ik mezelf, tijdelijk, begeleiden door een personal trainer. Luiheid maakte dat ik ben aangekomen en ik aanvaard zonder morren de consequentie van die extra kosten. Ik besef dat ik was blijven hangen in mijn comfortzone. Om vooruit te komen, en dus te groeien als mens, zul je uit die comfortzone moeten stappen en het onbekende tegemoet lopen. Alles wat mijn pad kruist, beoordeel ik op de mate waarin het oncomfortabel aanvoelt. Het is een graadmeter voor de mate waarin iets mij zal doen groeien. Natuurlijk is er weerstand en helemaal als het begin moeilijk is. Ook voor het sporten geldt dat. Maar wil je resultaten boeken, moet je niet blijven hangen in datgene wat je gemakkelijk afgaat. Spieren groeien pas als ze steeds zwaarder getrained worden en ik denk dat dit ook voor de hersenen geldt. En voor onze capaciteiten, kwaliteiten, algemene kennis en meer. Evenals voor de lichamelijke conditie en de afbraak van opgehoopt vet.

Toch kiezen velen van ons om te blijven hangen in dat stukje comfort. Met andere woorden, men kiest niet voor groei maar voor stilstand. Daar moest ik heel erg aan denken toen ik vorige week in een discussie geraakte met een aantal mensen. “We willen best bepaalde groepen verwelkomen maar we kunnen niet tegen ‘het woord’ ingaan.”, was een veelgehoord argument. Ik dacht alleen maar ‘Wauw, het leven creeert allerlei mogelijkheden om te leren van diversiteit en te groeien maar deze mensen kiezen voor stilstand en veiligheid uit angst voor het onbekende.” Als we dat allemaal hadden gedaan, liepen we nog steeds op blote voeten achter buitenlandse overheersers. Dat was ooit ook ‘het woord’.

“Je weet wat je hebt, maar je weet niet wat je gaat krijgen.”, zeggen we vaak. De boodschap is dus om te kiezen voor veilig en bekend in plaats van spannend en uitdagend. Soms lijkt het erop alsof we elkaar vastketenen in stilstand en alles proberen te houden zoals het is ondanks dat er overal schreeuwende signalen zijn, zoals femicide, corruptie en armoede, die roepen om verandering. Toch zijn we nog niet in staat onze conditioneringen los te laten ten behoeve van het algemeen goed. Ja, het zal gepaard gaan met pijn, en angst. Zoals spierpijn na het sporten. Maar zullen we achteraf niet superblij zijn, net zoals bij het sporten, dat we het gedaan hebben? Onze maatschappij heeft verandering nodig. Het moet evolueren naar een samenleving met positieve ontwikkelingskansen voor elke burger. Okay, we lopen niet meer op blote voeten. Maar nog wel achter de feiten. En buitenlands geld. We moeten dus uit die comfortzone. Niet langer verschuilen achter ‘comfortabele woorden’. Weg die luiheid die ons beperkt onze hersenen te gebruiken om te komen tot  een oplossing waar alle burgers baat bij hebben.

Vroeger vonden wij het normaal dat we minder waard waren dan mensen met lichte huid en sluik haar. Terugkijkend zien we hoe belachelijk die gedachtengang was van zowel die sluikharigen als de onderdrukten. Het waren die paar sluikharigen en onderdrukten die anders dachten en opstonden, ondanks de neerwaartse druk, en de ogen van de rest openden. We staan weer voor dezelfde uitdaging. Nu in opvallende regenboogkleuren. Maar het gaat ook om vrouwen, hiv positieven, transgender personen en minder validen wiens leven van minder waarde wordt geacht. Jongeren die monddood worden gemaakt. Sexualiteit die wordt onderdrukt. Omdat sommigen denken te mogen oordelen maar nooit en te nimmer die eerste steen zullen kunnen werpen?

WEGWERP (De Ware Tijd Online, 20 oktober 2018)

Vrij regelmatig kom ik bij de grotere hotels om, als onderdeel van mijn werk, workshops te volgen of te helpen verzorgen. Er is altijd veel eten tijdens zulke workshops. Het buffet is altijd goed gevuld want de hoeveelheid eten bepaalt deels, zeker in Suriname, of men gemotiveerd blijft tijdens de workshop of niet. Eten is duidelijk een belanrgijk onderdeel van onze cultuur.

Altijd stimuleer ik deelnemers om goed te eten of te vragen om meeneem-bakjes. Waarom? Ik kwam ooit tot de schokkende ontdekking dat deze luxere hotels het overgebleven voedsel weggooien. Zelfs personeel mag het niet meenemen. Vaak merk ik dat ze daarom met plezier bakjes halen voor mensen die dat wensen te doen. Maar dat is niet overal zo. Bij sommige moet er eerst toestemming van de chef worden gevraagd. Wees dan niet verbaasd als het antwoord ‘nee’ blijkt.

Toen ik navraag deed naar de reden waarom men er niet voor koos het eten te doneren aan sociale instellingen, moest ik bijna lachen zo belachelijk. Laten we er vanuit gaan dat het waar is. Dan is het voor mij een goed voorbeeld van handelen vanuit angst, negativiteit en pessimisme. Ik kreeg namelijk te horen dat men dat niet deed omdat de consequenties voor het bedrijf waren in geval iemand ziek werd van het eten daar zij de kwaliteit niet meer konden garanderen wanneer het ergens afgeleverd was.

Voor mij was het een kwestie van de kwaliteit niet willen garanderen. Een manager met een beetje een sociaal-maatschappelijk verantwoordelijkheids gevoel zou allerlei procedures kunnen uitdenken waarbij de kans op kwaliteitsderving beperkt of zelfs nihil is. Is het een geldige reden om geen bijdrage te kunnen leveren aan het verbeteren van de levenskwaliteit van iemand? Zoveel kindertehuizen die staan te springen om ondersteuning, kinderen die niet genoeg te eten hebben omdat hun alleenstaande moeder het financieel niet meer kan bolwerken, en al die daklozen op straat die in aantal lijken te groeien.

Laatst wees een taxichauffeur naar een stoep en zei “Die man die altijd daar zat, is precies daar overleden; vorige week. Hij was een militair tijdens de binnenlandse oorlog.” In mijn werk ben ik vaker ex-militairen tegengekomen die hebben gediend tijdens deze zwarte bladzijde in onze geschiedenis. Ja, ik werk voornamelijk met LGBT-ers en ja, ook daar zitten militairen tussen die hun land hebben gediend. Velen van hen zijn zwaar getraumatiseerd en kunnen hun emoties geen plek geven.

Het is ook wel bizar als je die verhalen hoort. Mensen in stukken kappen en in de rivier gooien. Dorpen compleet uitmoorden. En weet je wat ik ook van een van deze mannen heb gehoord? Dat ook zij eten weg moesten gooien als ze wegtrokken. Het scheen dat veel dorpen verstoken waren van voeding daar het dagelijks leven totaal ontwricht was en hun kostgronden verwoest of ontoegankelijk. Destijds kregen de militairen de opdracht alle blikjeswaren te vernietigen ondanks het gesmeek van dorpelingen. Bruut moet dat zijn geweest om mee te maken, voor beide partijen.

Eten weggooien is (een) zonde en als het gedaan wordt terwijl mensen honger lijden op enkele meters afstand vind ik het zelfs een misdaad. Ik denk serieus dat er regelgeving moet komen hiervoor. En dan zal men komen met ISO-certificeringsdingen maar hey, fuck die internationale standaard als het betekent dat mensen honger moeten blijven lijden. Elke standaard die werkt tegen sociaal maatschappelijke betrokkenheid is sowieso verkeerd. 

Voedsel is geen wegwerp product. Mensen zijn dat ook niet. Waarom zo achteloos met beiden omgaan? We moeten stoppen ons te verschuilen achter drogredenen en de rommel aanpakken die we zelf veroorzaakt hebben, willen we wat moois achterlaten voor ons nageslacht.

KROON (De Ware Tijd, 13 Oktober 2018)

Afgelopen dagen werd social media overheerst door een discussie over wie nou een kroon verdiende. Ik heb me afzijdig gehouden van deze discussie omdat ik te weinig verstand heb van hetgeen bepalend was voor het wel of niet toekennen van deze kroon. Verder was het ook wel een discussie die, in mijn ogen, eerder een goede marketing stunt was van een jonge artiest die zijn collega-entertainers van de vorige generatie uit de tent lokte, met veel succes.

Zijn strategie was heel simpel maar effectief: inspelen op het ego en de emotie van mensen door ze uit te dagen. Resultaat: hij is nog bekender dan hij eerst was. Als een stel wolven hakten de gevestigde artiesten op hem in met als doel de pikin boi te shamen en op zijn plaats te zetten.  Ik heb genoten van de twee dis tracks’ die eruit voortvloeiden. Het deed me denken aan een van de boeken van onze grande dame, Cynthia McLeod, waarin ze een ‘doe’ omschreef.   Ja, echt een gedoe, dacht ik bij mezelf. In gedachten knipoog ik naar iemand die lacht om mijn woordgrap.

Slavinnen die elkaar met subtiele odo’s de grond inboorden en de hele inbere van iemand op tafel gooiden. Dat is wat me is bijgebleven. Nu waren het geen slavinnen maar volwassen mannelijke artiesten die een jongeling, wel met een grote bek hoor maar dat hoort bij de leeftijd, wilden leren wat lespeki was. Emoties speelden hoog op. Maar er kwam geen uitsluitsel over bij wie de kroon nou hoorde of niet. Wel grappig om tijdens Pride Month zo een discussie te hebben.

Bij kroontjes moet ik sneller denken aan prinsesjes dan prinsjes. Dat is omdat we nou eenmaal eerder onze dochters een kroon zullen geven. Waarom onze zonen eigenlijk niet? Waarom voeden we onze jongens niet op om prinsen te worden? Ik heb het dan over opvoeden tot nette, welbespraakte mensen die vooral in hun gedrag prinsen en prinsessen zijn. En laten we dan niet die oversekste royals uit series als Game of Thrones als voorbeeld nemen want dan komt er weer hele andere problematiek  bij kijken.

Vaak zie je op social media mensen die princess, queen of king voor hun naam zetten. Bij het bekijken van het profiel deins je dan terug omdat er niets koninklijks is aan de persoon. ‘Queen of what?’, vraag ik me dan af. Elk rijk heeft een koningshuis. Ook het rijk der bakroes. En weer knipoog ik in mezelf naar iemand die lacht om mijn stomme grap. Samen nemen we een slokje van onze kop thee. Ja, Pride Month is inderdaad een mooie maand om te discussieren over kroontjes. Ik kijk uit naar de dragqueens die de Pride Walk zullen opfleuren.

Weet je wie nou, mijns inziens, echt een kroon verdient? Hun naam zegt het al, die koning der drankenhandels!  Mooi billboard hebben ze geplaatst met de tekst “Love has no gender”. Als een wijze koning onderrichten zij hun onderdanen dat liefde geen grenzen kent. Zeker niet de door de mens opgelegde. Dat kun je trouwens letterlijk en figuurlijk opvatten.  Het lijkt alsof het een constante strijd is om liefde aan banden te leggen. Wanneer gaan ze, of we?, daarmee stoppen? Vroeger was huidskleur een obstakel maar die muur hebben we redelijk neergehaald. Laten we blijven vechten voor liefde.

Wie zit er tegenwoordig nog te wachten op instituten die willen bepalen hoe het leven bezien moet worden en welke route de liefde te volgen heeft? Liefde moet vrijelijk vloeien en, waar van toepassing, is sexualiteit een uitingsvorm daarvan. We hebben allemaal het recht op vrije meningsuiting. Met of zonder kroon. Of troon.

DE GUNFACTOR (De Ware Tijd, 06 Oktober 2018)

Onlangs moest ik een workshop verzorgen waarbij het ging om het pleiten voor kwetsbare groepen. De focus was daarbij op mensen die leven met hiv, sex werkers en leden van de LGBT gemeenschap. In al mijn activiteiten probeer ik zoveel mogelijk inclusiviteit te bevorderen. Net als dat ziektes en infecties niemand uitsluiten, vind ik dat wij dat ook niet moeten doen. 

Wanneer we bijvoorbeeld streven naar wederzijdse acceptatie moeten de inspanningen hiervoor op beide kampen gefocust zijn. Alleen de pijlen richten op bijvoorbeeld transgenders zal de onwetendheid, bij de rest van de samenleving, over deze groep niet verminderen. 

Net zoals dat alleen rebelleren tegen slavernij niet heeft geholpen. De overheerser moest eerst inzien dat het fout was wat zij deden alvorens zij de slavernij konden afschaffen. Hetzelfde geldt bij het kiesrecht voor vrouwen. Deze strijd hebben zij gevoerd maar het begrip, en het gunnen, moest worden gezocht bij de mannen. Het was een opmerking van een van de participanten uit de workshop die mij hieraan deed denken. 

Ze stipte aan dat voorlichtingsactiviteiten zelden gericht zijn op evenzo zo kwetsbare groepen als doven of slechthorenden, de visueel beperkten of blinden en mensen met een geestelijke of lichamelijke beperking. Terwijl ook deze groepen sexueel actief zijn en in een land als het onze, waar er slechte of beperkte voorzieningen zijn voor hen,  extra risico lopen. Dit vanuit de gedachte dat zij op een of andere manier toch in hun onderhoud zullen moeten voorzien maar geen geschikt werk kunnen vinden en misschien ook wel hun toevlucht zoeken in de sexuele dienstverlening. 

Het was een eye-opener terwijl het dat niet zou moeten zijn. Deze groepen hebben net zoveel recht op een gezonde sexuele levensstijl en dus de kennis die daartoe leidt. Maar hoe krijg je goede voorlichting als deze niet beschikbaar is in braille of gebarentaal? Hoe beschermt men zichzelf bij een beperking waarbij men geen controle over de handen heeft maar wel gebruik maakt van de sexuele diensten? Is de enige keus dan afhankelijk te zijn van de partner of dienstverlener (in het geval men sexuele diensten koopt)? Wat moet men doen indien men een combinatie van beperkingen heeft? Zou een gespecialiseerde seksuele dienstverlening werken?

Onze samenleving went er net aan dat er tegenwoordig gigolo’s zijn voor vrouwen. Sterker nog, de vrouwen zelf moeten er nog aan wennen. Als we wat verder waren dan zou het, denk ik, zo kunnen zijn dat we seksuele dienstverlening zouden kunnen hebben, gericht op mensen met een beperking waarbij veilig vrijen dan de standaard zou zijn. Het is een gat in deze branche dat wel opgevuld mag worden. 

Het is nog een brug te ver,  besef ik. Voornamelijk omdat weinig in onze samenleving erop gericht is het dagelijkse leven van deze groepen te vergemakkelijken, laat staan hun seksleven. Onze gebouwen zijn niet altijd rolstoelvriendelijk, onze voetgangerslichten zijn alleen gericht op de visueel krachtigen en probeer maar eens met een rolstoel over de stoep te gaan of een van onze bruggen op te komen. 

Met eigen ogen heb ik gezien, hoe 19 mensen een meneer in een rolstoel, voorbij reden of liepen terwijl hij iedere keer terug rolde van de brug die hij op wilde. Ik was uitgestapt om te gaan helpen toen persoon 20 hetzelfde idee kreeg. Deze trok hem met de brommer over de brug.

Voor mij bewees dit dat mensen met een beperking enorm afhankelijk zijn van geluk en de gun-factor. Ze worden jammergenoeg beperkt in en door de samenleving. Ik gun ook hen een samenleving waarin iedereen kan gedijen en vrijelijk, veilig en zelfstandig kan genieten van seks en seksualiteit tussen ‘consenting adults’.

ROEPING (De Ware Tijd, 29 september 2018)

Al een tijdje volg ik het gestaak van de leraren vanaf de zijlijn. Deels steun ik ze in hun strijd. Dat is vooral omdat ik vind dat mensen moeten opkomen voor zichzelf. Maar soms is het zo dat mensen in het heetst van de strijd vergeten waar het ook alweer om ging. Aankondigen dat er op de eerste schooldag gestaakt gaat worden, is geen strategische maar een egoistische en pedagogisch onverantwoorde zet. Ik vraag me ten zeerste af of men niet al te vluchtig heeft stil gestaan bij het welzijn van deze kinderen en hun toekomst.

Dit komt, eventueel, alleen het groepje stakenden ten goede en benadeelt de schoolgaande jeugd. Op social media verscheen er een meme die parten sprak. Er stond: “Als je met sma mang hebt geslapen om op tijd schoolspullen te kopen en dan zie je ineens dat er gestaakt gaat worden.” Grappig bedoeld maar als we eerlijk zijn, weten we dondersgoed dat mensen in tijden van crisis de raarste fratsen uithalen om de eindjes bij elkaar te kunnen knopen. Eigenlijk is dit groepje leraren daar ook een goed voorbeeld van. Ik vind dat zij een aantal verkeerde onderhuidse boodschappen geven aan onze schoolgaande jeugd middels de acties.

Ten eerste dat zij hun leerlingen niet waarderen want anders zouden zij dit nooit doen op de eerste schooldag waar onze kids zich toch wel op verheugen. Ten tweede tonen zij dat regelmaat niet van belang is daar er om de haverklap lesdagen wegvallen. Ten derde geven zij aan dat de jeugd niet kan rekenen op volwassenen, het schoolstelsel en hun juffrouw of meester tegen wie velen toch opkijken.  Ten vierde laten zij zien dat geld belangrijker is dan alles en dat is een les die, mijns inziens, niet thuishoort in deze sfeer.  Ten vijfde vind ik dat ze vergeten dat ze rolmodellen zijn. Ze moeten dus creatiever zijn en meer innovatieve, en positieve, strategieen bedenken. Ten zesde laten ze zien dat handelen uit emotie kan; beide partijen maken zich daar ernstig schuldig aan. Als laatste vind ik dat zij kinderen, door zo te handelen, leren geen respect voor gezag te hebben maar verwachten het wel in de klas. Dat is best tegenstrijdig. En ondrofeni heeft ons geleerd dat niet alleen goed voorbeeld doet volgen.

Waarom is er trouwens niet gekozen om actie te voeren in de vakantie? Dat toont dat men de vrije tijd opoffert voor hetgeen men in gelooft maar tevens zorgdraagt voor een goede gang van zaken in het algemeen belang. Het doel is toch niet kinderen, hun ouders en dus een deel van de samenleving te duperen? Wat ik me steeds afvraag is of er nu gehandeld wordt vanuit idealisme of vanuit een egocentrisch gevoel van gekrenkte trots. Dat geldt overigens voor zowel de actievoerders, hun aanvoerder en de minister. Het lijkt er steeds meer op dat de educatie van onze jeugd de inzet is in een machtsspel tussen minister en vakbondsleider.

Het enige wat ik echt hierin mis, is een kindervakbond! Of een partij die constant herhaalt dat het voor biede partijen gaat om een roeping en die constant aan de bel trekt zodra het kind vergeten wordt. In deze hele ‘klucht der ego’s’ speelt het kind geen rol. Begrip is er, maar niet altijd heiligt het doel de middelen. Dit is zo een geval. Daarom hierbij een ‘shout out’  naar alle partijen: vergeet de kinderen niet!! Het besef van jullie roeping zou ten alle tijde uit jullie daden moeten blijken. Anders is het misschien toch aan te raden de valies in te pakken en een nieuwe baan te zoeken met een beter loon!