DUBBEL (De Ware Tijd, 28-11-2020)

 Je weet wat je hebt maar je weet niet wat je zal krijgen. Dit heb ik regelmatig horen zeggen in Suriname. Het is de reden waarom veel mensen ervoor kiezen om te blijven in een bepaalde situatie, of deze nou gezond is of niet. Of het een ware uitspraak is, betwijfel ik. Niet voor niets zeggen we ook dat wat men zaait, men zal oogsten. Dat wil dus zeggen dat we in principe wel degelijk weten wat we zullen krijgen aan de hand van onze eigen beslissingen en ondernomen acties.

Dat we dat in Suriname, over het algemeen, niet zo zien, is niet vreemd. We zijn een bevolking die zich verschuilt achter, onder andere, religie en de fabel van onze goede naam. Wanneer onze daden te erg zijn geweest, dat vinden we alleen wanneer we betrapt worden overigens, dan wijzen we met de vinger naar Satan. “Die heeft mij overgenomen en die heeft mij dat laten doen.” We nemen dus niet de verantwoordelijkheid voor ons handelen en, erger nog, we sluiten ons ervoor af door het in ons archief weg te zetten als een externe handeling.

Dat vingerwijzen hebben wij sinds eind mei van dit jaar nog meer tot kunst verheven. Het is net alsof het gezegde luidt: “Hij die de meeste zonden heeft begaan, werpe de eerste steen.”. We vergeten dan ook een andere uitdrukking die we graag de ether in sturen en dat is dat er een vinger wijst naar een ander maar vier vingers naar jezelf. Rare uitdrukking vind ik, eerlijk gezegd, maar ergens toch wel een kern van waarheid. Wanneer iemand continu wijst naar de fouten van een ander, kun je er de donder op zetten dat deze persoon iets verbergt. Misschien heeft zo iemand een dubbele agenda.

In deze periode is er best veel dat wij kunnen beschouwen als dubbel. Het gaat er ook om dat we tegenwoordig elk dubbeltje niet een keer maar twee keer, dus dubbel, moeten omdraaien alvorens we het besteden. Dubbel zijn we ook in hetgeen we zeggen en hetgeen we doen. We zijn niet congruent. We hebben het een ambtenarenstop maar nemen nog steeds ambtenaren aan. We hebben het over bezuinigen maar rijden elke dag met 4 volgauto’s van en naar ons werk. Het vervoeren van een kwetsbaar ego is natuurlijk van extreem belang voor de nationale veiligheid ...

We hebben het over het dragen van lasten waarbij de sterke schouders de zwaarste last zullen dragen maar in de praktijk zadelen we de al vermoeide schouders van alleenstaande moeders en minder draagkrachtigen op met nog meer ballast. We maken ons er zelfs sterk voor om de sterkere schouders te steunen zodat zij hun winst kunnen behouden ten koste van een gezonde maaltijd die minder daadkrachtigen op tafel moeten zetten. We hebben verdragen ondertekend waarbij we de veiligheid van het kind waarborgen maar onze grondwet staat toe dat kinderen in het huwelijksbootje stappen met volwassenen. Het is natuurlijk ook erg belangrijk om het patriarchaat op een legale manier te kunnen  voorzien van vers, mals vlees..

Dat we zeggen dat we een vredelievende multi-etnische samenleving zijn maar dat ons handelen toont dat we grote racisten zijn. Schandelijk dat we in een bruin land elkaar op respectloze wijze beoordelen op basis van onze tint bruin. We zijn ook dubbel in onze seksuele beleving. Enerzijds hebben we het kruis hoog in het vandaal, anderzijds kennen we geen grenzen en graaien naar hartelust in het kruis van de bezette buurman of buurvrouw. We zijn er zelfs zo trots op dat we een kledinglijn hebben, genaamd Sma Mang. Tegelijkertijd staat het schaamrood je op de kaken maar is het ook goede marketing. Seks is nog steeds wat velen van ons motiveert om te handelen...

We zijn trots op ons land, we zeggen zelfs dat we ervan houden. Maar we gaan er achteloos mee om. Vervuilen het. Verkrachten het. Verkopen het. Ridiculiseren het zodra we de kans krijgen. En dat doen we het liefst in buitenlandse media. We verkondigen dan vol trots hoe slecht we het wel niet doen maar zien niet in dat we daarmee onze eigen persoonlijke en dus gemee’nschappelijke incompetentie blootleggen. Onze trots is dan ver te zoeken, evenals de lobi gi Sranan. Het is natuurlijk belangrijker om witte voetjes te halen omdat we onszelf als het debiele zwarte schaap zijn blijven zien...

Ja, ik sta er zelf ook dubbel in. Ondanks mijn vele omzwervingen blijf ik een kind van dit land. Een product van deze samenleving. Ik ben er blij mee vanwege de veerkracht die we hebben maar soms schaam ik me dood. Vooral wanneer vooraanstaande figuren zich niet in behoorlijk Nederlands kunnen uitdrukken. Of dat we de ene keer het verleden van iemand wel zwaar vinden wegen maar de nog zwartere bladzijden van de ander wegwuiven met “Ach, hij verdient een kans.” We vragen om een nieuwe wind maar we bouwen op dezelfde windmolens, op dezelfde plek als waar ze al 400 jaar staan te waaien, onze kant op.

Terwijl ik dit schrijf is het Onafhankelijkheidsdag. Weer zo een dag met een dubbele lading. We vieren namelijk onze Onafhankelijkheid maar stellen ons zo afhankelijk op van buitenlandse systemen dat we zelfs afhankelijker zijn geworden dan voor onze onafhankelijkheid.

PESTKOP (De Ware Tijd, 21-11-2020)

Het is weer zo een week waarin ik niet zo goed waar ik over moet schrijven. Niet omdat er niets gebeurt. Juist omdat er zoveel gebeurt. Zoveel dat de moeite waard is om over te schrijven. Als eerste ben ik bijzonder geschokt door het nieuws dat een jong kind zelfmoord heeft gepleegd omdat ze op school werd gepest. Ik hoop nog steeds dat het niet waar is. Want als het echt zo is, dan is het bijzonder grimmig dat een leerling niet door een maar door twee leraren is gepest. Wat gruwelijk. Misselijk word ik ervan! Op dat moment had dit kind nergens om naartoe te gaan en hulp te vragen. De personen die erop moesten toezien dat zij veilig was, hebben de situatie juist onveiliger gemaakt.

Wat me nog meer verbaasde, was dat men, zijnde een deel van het algemene publiek, ook nu weer manieren zocht om de schuld bij het slachtoffer te leggen. Dat lezen, was voor mij echt een schok. Ik stel me dan de ouders voor die treuren om het verlies van hun kind. Vervolgens word hen dan verweten dat zij hun kind niet sterk genoeg opgevoed hebben. Absurd. Er wordt niet gewezen naar de Onderwijsinspectie? Niet naar het Opleidingssinstituut dat deze leraren heeft afgeleverd? Niet naar het ministerie? Er zijn zoveel onderdelen van de onderwijsketen waar men heen zou kunnen wijzen en toch kiezen sommigen ervoor het slachtoffer en de ouders te veroordelen? Raar. Raar en absurd.

Toevallig heb ik recentelijk bij een opleidingsinstituut moeten zijn om trainingen te verzorgen. Er was, door een externe partij, een ruimte gehuurd op deze locatie. Het was geen hygienische omgeving, zowel letterlijk als figuurlijk. In het voorbijgaan hoorde ik  een docent op opgewekte toon, via de telefoon, zeggen: “Je ben afgewese, hor! Ai, ja, je ben afgewese!”. Er was geen greintje empathie te horen. Wel wat leedvermaak. Enkele dagen heb ik deze plek en de studenten kunnen observeren. Ik weet nog dat ik dacht: “Is dit de kweekvijver voor de Surinaamse leerkracht?! Is dit wat de jeugd vormt?!”. Weinig wekten de indruk dat ze gemotiveerd, gepassioneerd of toegewijd waren te starten aan hun missie om de toekomst van Suriname te vormen. Want dat is het. Leraren vormen voor een groot deel onze kinderen. Maar wat als het bij de vorming van deze leraren al misgaat?

Toevallig gebeurde er iets dat illustreerde hoe dat dan in zijn werk gaat. Ik kwam met zware tassen aangelopen en moest in een van de door het bedrijf gehuurde ruimtes zijn. Daar kon ik niet in omdat er een bank voor was geschoven. Toen ik al kwam aanlopen, zei een van de dames hardop:”Zo, meneer, u gaat een probleem hebben als u hier naarbinnen wilt. Want ik zit hier.” Denkend dat het een grap was, lachte ik haar toe en bevestigde dat ik inderdaad daar moest zijn. Terwijl ik zwetend daar stond met de zware tassen bleef deze dame echt zitten. Ze bleef zitten en keek me uitdagend aan! Ik wist me geen houding te geven omdat ze ouder was dan ik. Dat niet alleen, mijn trainees stonden ook te kijken. Evenals enkele studenten van dit instituut. Terwijl ik van binnen kookte, moest ik mijn woede binnenhouden en het goede voorbeeld geven. Dus ging ik maar op zoek naar mijn contactpersoon en liep weg, focussend op mijn ademhaling.

Uiteindelijk kon ik de ruimte binnen, helemaal bezweet. Echter, pas nadat de zittende dame had besloten dat het toch wel enigszins sociaal zou zijn om even op te staan zodat de deur kon worden geopend. Ik bedacht me dat ik gewoon was ge-bully-d!! En wel door iemand die schijnbaar een functie had op een instituut waar mensen werden opgeleid tot leraar of lerares. Ik kon het bijna niet geloven. Het enige dat mij staande heeft gehouden, was mijn geloof dat het zakken naar het niveau van iemand die ‘nog niet daar is’ nooit helpt. En dat ik dit kon gebruiken, als voorbeeld voor mijn trainees, om te illustreren wat het niet tonen van empathie inhield. Er is nog veel meer gebeurt aldaar dat ik heb kunnen gebruiken als voorbeeld voor hoe het niet hoort. Daar zal ik verder niet over uitwijden.

Ik vind namelijk dat deze mensen ook slachtoffer zijn. Van ‘het systeem’, van ons systeem. De schuld leggen bij slachtoffers is nooit goed.

Mijn punt is slechts dat wij moeilijk kunnen verwachten dat zaken goed gaan wanneer de mensen, verantwoordelijk gesteld voor deze zaken, uit een giftige kweekvijver komen. Dat geldt voor, helaas, voor velen van ons. Wellicht beter maar te accepteren dat het nou eenmaal is zoals het is. Lang hierover door emmeren heeft ook geen zin. Wetende dat de hand niet in eigen boezem zal worden gestoken maar alleen maar gefocust zal worden op het feit dat de goede naam te grabbel gegooid is. Dat is wat we altijd doen toch? Jammer dat dit het gepeste kind, dat op zo een jonge leeftijd de dood als de uitweg zag, niet terug brengt. Laten we daar ook even bij stilstaan wanneer we weer gaan staken om meer loon te eisen omdat we ons werk zo goed doen...

WINSTWAANZIN (De Ware Tijd, 07-11-2020)

 De laatste tijd ga ik vaker met tegenzin naar de supermarkt. Het is ook niet zo leuk om ergens te zijn waar je 90% van de artikelen, die je gewend bent te kopen, moet laten staan omdat ze gewoon te duur zijn geworden. De slager heeft mij ook al een tijdje niet gezien. Ook daar zijn de prijzen gestegen. Sterker nog, ik ben minder vlees gaan eten omdat het een te grote hap uit mijn maandelijkse budget is. Meerdere dagen per week ben ik vegetarisch of ik eet 100 gram kippenvlees in plaats van de aanbevolen 200 gram per dag. Wie me dus nog wel ziet, is de lokale kippenboer waar ik kip en eieren koop. Maar ook daar zal binnenkort een einde aankomen. Laatst, terwijl ik daar stond, werden er net eieren geleverd. De eigenaresse was aan het uitrekenen wat nu haar verkoopprijs moest zijn. “Mijn god, wat moet ik die mensen nu vragen voor een ei?” Ze kwam uit op een bedrag van SRD 2,25 per ei. Een bedrag waarvan men ten tijde van de vorige regering schande over sprak. Maar al die stemmingmakerij lijkt nu verleden tijd. Iedereen lijkt er vrede mee te hebben dat de prijzen nu schrikbarend hoog, zoniet hoger, zijn.

Of komt het doordat internet en bellen nu zo duur zijn geworden dat er minder mensen op social media kunnen zijn om hun misnoegen te uiten? Toch wel raar dat onze samenleving van alle kanten wordt gepushed om digitaal te gaan, en school en werk en bankzaken en plezier, maar dat de toegang tot die digitale wereld nu zo bizar hoog is dat we het kunnen beschouwen als een luxe. Toegang tot het internet hoort geen luxe te zijn maar een basisbehoefte! De zogenaamde nieuwe wind die waait, waait te hard en in tegengestelde richting. Het vormt nu juist een obstakel bij de toegang tot een van de middelen die de samenleving moet helpen het nieuwe normaal in te gaan. Frustrerender is, voor de mensen die het wel lukt het zuurverdiende geld neer te tellen, dat het erop lijkt dat synchroon met de bizarre prijsstijging van internet het juist slechter is geworden. Het wil zeggen dat ik bijvoorbeeld niet vanuit huis kan werken omdat ik niet gegarandeerd ben van een stabiele verbinding. Die heb ik wel nodig met mijn werk.

Wanneer ik op locatie moet werken, komen daar transportkosten bij kijken. Tja, en die zijn flink verhoogd. En taxi die voor een bepaalde rit voorheen SRD 20 vroeg, vraagt daar nu SRD 40 tot SRD 50 voor. De laatste keer dat ik in een taxi zat, bood de chauffeur zijn excuses aan voor het hoge tarief. Hij vertelde dat het niet anders kon vanwege de verhoogde benzineprijzen. Dat het echt moeilijker was om aan zijn dagloon te komen. Dat veel van zijn klanten hadden aangegeven dat ze maar lopend naar het werk gingen en daarom zelfs twee uur eerder uit huis gingen. De verhalen van mensen die niet genoeg te eten hebben, zijn bekend. Daarom vond ik het frappanter dat tijdens het 75 jarige bestaan van de Verenigde Naties er uitgebreid werd stilgestaan bij deze organisatie en haar doelen, de SDG’s (Sustainable Development Goals). Gelijkwaardigheid, geen armoede, goed onderwijs, vrije toegang tot diensten zijn er een paar. Waarschijnlijk zijn dat zaken die ‘lost in translation’zijn  geraakt want ondanks de mooie speech van de president waar hij stilstond bij deze punten, is er in de praktijk weinig tot niets van te merken.

Als ik luister naar de protesten van handelaren dan is het namelijk dat ze ‘minder winst’overhouden. Dat wil zeggen dat ze dus  wel degelijk uit hun kosten komen. Als het goed is, hebben ze daar ook hun eigen salarissen bij opgeteld. Het extraatje, dat na aftrek van alle kosten overblijft, is dus minder. Gaat het daarom? Is dat de reden waarom de bevolking zo moet zuchten onder de zware wind? Is dat de reden waarom ondernemers allerlei kortingen krijgen waar de werkende klasse geen recht op heeft? Zodat ze hun winsten kunnen behouden? Ik hoop dat ik het verkeerd zie. Totdat ik het licht zie, hoop ik wel dat er oplossingen komen. Niet zozeer voor mij. Maar voor die mensen die tussen de SRD 2000 en SRD 5000 verdienen. Dat loon is niets, maar dan ook echt niets meer waard... Hoe moet je daar drie kinderen van verzorgen, naar school laten gaan, normaal van leven als alles, zelfs basisgoederen, om je heen met tientallen of honderden procenten omhoog gaat in prijs? Waarom kunnen de ondernemers geen water bij de winst doen?

Voor mij is het vooral een principe-kwestie. Niet omdat ik iets kan veroorloven, moet ik het ook kopen. Soms zijn prijzen echt belachelijk hoog. Zoals pindakaas bijvoorbeeld. Ook dat was bijna een luxe goed, zo duur. Zelf liep ik er lachend voorbij. Ik denk meer mensen. Nu pindakaas te lang in de schappen is blijven staan, ging de prijs omlaag. Dat was waarschijnlijk een onbewuste manier van financieel activisme vanuit de klanten. En er is geen man overboord. Want, geloof me, die pindakaas wordt nog steeds met winst verkocht. Sommigen zullen zeggen dat het nou eenmaal is hoe de markt werk, dat het nou eenmaal is hoe het kapitalisme werkt. Ik vind dat geen excuus. Zoals het nu gaat, werkt het alleen voor de mensen aan de “juiste” kant van de armoedegrens en dat zijn er helaas niet zoveel. Een groter deel is dus hulpbehoevend. Geworden. Die pakketten die dan worden weggegeven door onze welgestelde burgers, en de overheid, zijn op de lange termijn nutteloos. En ongezond!

Maar hey, we hebben dat kunnen weggeven wat we zelf niet lusten en ons geld in onze eigen zak kunnen houden zodat we verder kunnen genieten aan onze “goede” zijde van de armoedegrens. Rustig slapend omdat die poti mensen, dankzij ons, in ieder geval rijst met bruine bonen en worstjes, van afvalvlees, hebben kunnen eten. Tja, wat doen we eraan? Na so a seti kaba..

KOSOKOSOMED (De Ware Tijd, 03-10-2020)

 

Het nieuwe normaal in Suriname is niet een normaal met covid19 maar een normaal waarbij men oude Europese gedragsnormen uit de Middeleeuwen herintroduceert. Ja, het lijkt soms alsof we wonen in het Koninkrijk Suriname dat door een aantal families wordt geregeerd. De mensen die de volledige titel van Prinses Beatrix, en nu dus Koning Willem-Alexander, kennen, weten dat ze er een hele rits heeft. Hertogin van Blabla, Gravin van Pieperdiepoe en weet ik veel wat nog meer. Ik denk dat dit een doel moet zijn geweest van onze Mellymel die daarom, terecht, genadeloos afgestraft wordt door het volk. Mellymel, First Lady van het volk der Republiek Suriname, ‘onbezoldigd’ directeur van het kabinet van de president van Suriname, lid van de Raad der Commisarisen van Staatsolie, Uitvoerder van Bollywood dansjes, etcetc. Het leek er zelfs op dat wanneer het volk protesteerde bij weer een benoeming de koning haar er juist een bijgaf!

Iemand vertelde mij ooit over het verschil tussen ‘oud geld’ en ‘nieuw geld’. Oud geld kent het klappen van de zweep. Een koning uit oud geld luistert, op een idiote enkeling na, daarom naar zijn volk. Hij beseft dat zijn gedrag onbesproken moet zijn. Wanneer hij een scheve schaats heeft gereden, maakt hij daar zijn excuses voor. Of hij het meent is een tweede maar de communicatie met zijn volk is zodanig dat zij het accepteren. Bij onze koning en een deel van zijn hofhouding zie ik de kenmerken van ‘nieuw geld’.  Ze komen voor het eerst in aanraking met zoveel macht, raken machtsdronken en doen gekke dingen! Schattig, die hoop van de bevolking dat ze nog gaan veranderen. Maar dit is de trend die is gezet en door ons geaccepteerd. Dat betekent dat we 5 jaar lang een samenleving gaan hebben waarbij de bovenste laag een matapi is en het volk de inhoud daarvan. Uitgeperst zullen we worden ten behoeve van die bovenlaag en dat zien we nu al.

Het ‘nieuw geld’-principe is ook te zien aan het onverantwoordelijke gedrag van onze ministers. Hoewel, de hofhouding van de koning hoefde destijds ook geen rekening te houden met het proletariaat en de burgerij. Het verschil is dat zij hun rommel achter gesloten deuren deden en dat de koning hen wel degelijk strafte. Nu worden burgers voor onverantwoordelijk gedrag afgestraft en houdt de koning met allerlei belabberde excuusjes zijn hofhouding de hand boven het hoofd. Het is bijna lachwekkend. Wanneer de communicatie-hofnar er ook nog een schepje bovenop doet, is die fatu helemaal compleet. Come on, hoe verdedig je een onveilig minister-feestje met “de samenleving moet niet vergeten dat zij essentiele diensten zijn”.Tot nu toe is dit gevaarlijke gedrag niet in mijn nabijheid voorgekomen. Ik kom niet op veel plekken.

Waar ik wel kom, is de sportschool! Laten er nou ook verschillende ministers, parlementariers en gewezen voorzitters lid van zijn. De sportschool is sowieso de plek om je ogen uit te kijken en ik zie dan ook heel veel. Zo zie ik dat de gewezen voorzitter van het parlement echt het goede voorbeeld geeft. Sporten met een mondkapje is onprettig maar zij doet het! Anderen, zoals ik, zijn minder rigoreus maar houden zich aan de desinfectie regels en de afstand. Dat is ook bij de parlementariers te zien. Onlangs zag ik een foto van een minister die nog net niet bij een andere minister op schoot zat. Dit was na het nieuws dat zij opgenomen was omdat zij covid19 had opgelopen. Ik zei nog, lachend, tegen mijn trainer:  “Ey.. die ene man sport bij ons.. straks krijgen we een mail of gaat de sportschool weer dicht... Boi..”. Mi mofo swa want we kregen kort daarna een bericht van het management dat wij in het zelfde tijdsblok hadden gesport als iemand die positief was getest op het covid19 virus en dat wij ons bij klachten moesten laten testen. Er werden geen namen genoemd maar voor mij was 1 en 1 wel 2. Niet gek dat ik die conclusie trok en angstig was, toch?

Een week later was diezelfde persoon, die nog net niet in de bevestigd zieke minister haar buik zat, weer in de gym en wederom toonde deze geen respect voor de regels. Hoestend, geen hand voor de mond, liep deze man rond terwijl we bij griepklachten sowieso thuis moeten blijven.  Op enkele strategische netwerkers na hield iedereen afstand van hem. En nee, het personeel is niet opgewassen tegen deze man want onze cultuur schrijft voor dat de aanziens des persoons telt bij wet en regelgeving. Helaas! Hoe erg is dit voor iemand die een risicogeval is en daarom sinds maart extra voorzichtig is? Vervolgens komt iemand, die beweerde dat het maar een griepje was, ineens achter je staan, binnen anderhalve meter, in de sportschool om ook nog eens uitgebreid te gaan staan hoesten. Niet kuchen, maar hoesten. Ja, het is stigmatiserend maar ik ben, net als de rest, weggelopen. Had deze publieke functionaris maar moeten communiceren over zijn welzijn en zich aan de regels moeten houden! Mijn mening is dat wanneer ministers zich gedragen als superspreaders, hen alle public appearances verboden moet worden. Ze moeten er tevens in onderricht worden dat het hebben van een publieke functie niet betekent dat je een vleesgeworden god bent, zoals dat in de oudheid gold, maar dat je juist beter moet letten op jouw woorden en daden omdat het leven zich nu voor het oog van het volk, dat een goed voorbeeld wenst, afspeelt. Om een langabere verhaal kort te maken: het gedrag dat zij bij ons willen zien, zullen zij zelf moeten tonen. Practice what you preach. Of is dat juist wat ze doen? Schaf dan de boetes af en laat ons echt zelf de verantwoordelijkheid nemen.

In December gaat het sowieso mis en ik denk dat we wellicht in januari een flinke domper kunnen verwachten. In december is feesten essentieel en dankzij het gedrag van die groep ministers zal de overheid niemand ervan kunnen overtuigen dat groots feesten, zoals we dat gewend zijn, niet echt verstandig is. A panja o naki!