Communiceren is niet makkelijk. Dat het vaak wordt onderschat, is een feit. Bij communicatie zijn er een aantal belangrijke aspecten. De zender, de boodschap en de ontvanger. Het gaat vaak mis wanneer de zender slechts vanuit het eigen referentiekader communiceert. De boodschap is dan eigenlijk gericht op alleen hen die het zullen snappen omdat bij een bepaald referentiekader ook een bepaalde woordenschat hoort. Daar komt bij dat niet iedereen dezelfde prioriteiten heeft. Bij personen met een andere referentiekader, en dus andere prioriteiten, is er dus sprake van ruis in de boodschap.
Deze les heb ik geleerd tijdens mijn werk met
personen die leven met HIV. Het doel was om deze personen zo snel als mogelijk
aan de medicatie te krijgen. Een simpel gesprek waarbij er werd uitgelegd dat
het innemen van medicatie belangrijk was, bleek niet genoeg. Dat medicatietrouw
zijn, zou helpen om een lang en gezond leven te leiden. Was ook niet genoeg
motivatie. Raar, dacht ik destijds. Nu begrijp ik het beter. Het is ook logisch
dat sommige mensen andere zaken belangrijker vinden. Ook als het gaat om het
verlengen van het leven.
Levensverlenging en daar echt moeite voor
willen doen, is pas een prioriteit wanneer de basis, voor een goed en gezond
mensenleven, op orde is. Het gaat dan om woonruimte, gezonde voeding en drank,
kunnen voorzien in de behoeften van eventuele kinderen, etc. Wanneer dit soort
zaken slechts middels hosselen bij elkaar kunnen worden gesprokkeld en men in
een rotsituatie zit, is het logisch dat het verlengen van het leven op dat
moment ook het verlengen van de rotsituatie is. Het is dus verstandig om eerst
de rotsituatie op te lossen en mensen zicht te geven op verbetering. Hen in de
lastige situatie nog een verplichting of beperking opleggen, gaat niet werken.
Ook al is het een verplichting of beperking die uiteindelijk, of mogelijk,
leidt naar een gezonder lichaam.
Dat is nu precies wat er misgaat in onze
huidige samenleving. In een grijs, Westers, pak verschijnen en de mensen
oproepen iets te doen, werkt alleen bij de mensen die zelf een soortgelijk pak
dragen. Voor mensen die niet in deze grijze pakken wereld zitten, is er dus
meteen ruis. Zij hebben andere referenties bij een grijs pak. Vervolgens vragen
we mensen op de onstabiele fundamenten van hun bestaan pas op de plaats te
maken. Dat weigeren ze. Logisch. We zeggen bijvoorbeeld steeds ‘Blijf Thuis’. Wat
als men geen thuis heeft? Of slechts een huis waar men terecht kan om te
slapen? Wat als men niet beschikt over airconditioning of ventilator om het
aangenamer te maken? Of toegang tot het internet om zichzelf te vermaken?
Nog belangrijker om te onthouden, is dat
communicatie niet alleen is wat men zegt. Het is ook wat men doet. Ik kan
bijvoorbeeld in de media verschijnen en zeggen dat het goed is om gezond te
eten maar als ik vervolgens gezien word terwijl ik junkfood in mijn mond stop
als een Holle Bolle Gijs, dan is het gedaan. Wat ik doe, maakt meer impact dan
wat ik zeg. Ik heb het dan over onze specifieke fase waarin wij ernaar streven
gedragsverandering te bewerkstelligen. Het is juist dan extreem belangrijk om
helder te communiceren zonder dat er ruis ontstaat. Wanneer er echter als ruis
is bij de zender, zal de boodschap ruis bevatten en dus met ruis aankomen bij
de ontvanger. Probleem alleen maar groter. Als we vervolgens ook niet zeggen
wat we doen of doen wat we zeggen, is het hek van de dam.
Wat er dan ook zal gebeuren, is dat gaten in
de communicatie (dus de ruis), zullen worden ingevuld door allerlei individuen.
Juist die groep die dan op een slechter fundament een bestaan probeert op te
bouwen, zal hier oor naar hebben. Het geeft hen namelijk allerlei redenen om
hun achterdocht en weerstand in stand te houden. Het zorgt er ook voor dat zij
niet in die huis-situatie hoeven te blijven. Wanneer we gaan proberen dit
allemaal op te leggen met boetes en andere straffen zal de weerstand almaar
groter worden en uiteindelijk kunnen leiden tot opstand. Dat willen we niet.
Daarom is het zaak dat wij in Suriname zo snel als mogelijk de communicatie
verbeteren. Tevens er ook voor zorgen dat we onze achterstand in
levensstandaard inhalen zodat wij in de toekomst met gemak kunnen zeggen “Blijf
Thuis!” en men wellicht zegt “Graag!”.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten