WINSTWAANZIN (De Ware Tijd, 07-11-2020)

 De laatste tijd ga ik vaker met tegenzin naar de supermarkt. Het is ook niet zo leuk om ergens te zijn waar je 90% van de artikelen, die je gewend bent te kopen, moet laten staan omdat ze gewoon te duur zijn geworden. De slager heeft mij ook al een tijdje niet gezien. Ook daar zijn de prijzen gestegen. Sterker nog, ik ben minder vlees gaan eten omdat het een te grote hap uit mijn maandelijkse budget is. Meerdere dagen per week ben ik vegetarisch of ik eet 100 gram kippenvlees in plaats van de aanbevolen 200 gram per dag. Wie me dus nog wel ziet, is de lokale kippenboer waar ik kip en eieren koop. Maar ook daar zal binnenkort een einde aankomen. Laatst, terwijl ik daar stond, werden er net eieren geleverd. De eigenaresse was aan het uitrekenen wat nu haar verkoopprijs moest zijn. “Mijn god, wat moet ik die mensen nu vragen voor een ei?” Ze kwam uit op een bedrag van SRD 2,25 per ei. Een bedrag waarvan men ten tijde van de vorige regering schande over sprak. Maar al die stemmingmakerij lijkt nu verleden tijd. Iedereen lijkt er vrede mee te hebben dat de prijzen nu schrikbarend hoog, zoniet hoger, zijn.

Of komt het doordat internet en bellen nu zo duur zijn geworden dat er minder mensen op social media kunnen zijn om hun misnoegen te uiten? Toch wel raar dat onze samenleving van alle kanten wordt gepushed om digitaal te gaan, en school en werk en bankzaken en plezier, maar dat de toegang tot die digitale wereld nu zo bizar hoog is dat we het kunnen beschouwen als een luxe. Toegang tot het internet hoort geen luxe te zijn maar een basisbehoefte! De zogenaamde nieuwe wind die waait, waait te hard en in tegengestelde richting. Het vormt nu juist een obstakel bij de toegang tot een van de middelen die de samenleving moet helpen het nieuwe normaal in te gaan. Frustrerender is, voor de mensen die het wel lukt het zuurverdiende geld neer te tellen, dat het erop lijkt dat synchroon met de bizarre prijsstijging van internet het juist slechter is geworden. Het wil zeggen dat ik bijvoorbeeld niet vanuit huis kan werken omdat ik niet gegarandeerd ben van een stabiele verbinding. Die heb ik wel nodig met mijn werk.

Wanneer ik op locatie moet werken, komen daar transportkosten bij kijken. Tja, en die zijn flink verhoogd. En taxi die voor een bepaalde rit voorheen SRD 20 vroeg, vraagt daar nu SRD 40 tot SRD 50 voor. De laatste keer dat ik in een taxi zat, bood de chauffeur zijn excuses aan voor het hoge tarief. Hij vertelde dat het niet anders kon vanwege de verhoogde benzineprijzen. Dat het echt moeilijker was om aan zijn dagloon te komen. Dat veel van zijn klanten hadden aangegeven dat ze maar lopend naar het werk gingen en daarom zelfs twee uur eerder uit huis gingen. De verhalen van mensen die niet genoeg te eten hebben, zijn bekend. Daarom vond ik het frappanter dat tijdens het 75 jarige bestaan van de Verenigde Naties er uitgebreid werd stilgestaan bij deze organisatie en haar doelen, de SDG’s (Sustainable Development Goals). Gelijkwaardigheid, geen armoede, goed onderwijs, vrije toegang tot diensten zijn er een paar. Waarschijnlijk zijn dat zaken die ‘lost in translation’zijn  geraakt want ondanks de mooie speech van de president waar hij stilstond bij deze punten, is er in de praktijk weinig tot niets van te merken.

Als ik luister naar de protesten van handelaren dan is het namelijk dat ze ‘minder winst’overhouden. Dat wil zeggen dat ze dus  wel degelijk uit hun kosten komen. Als het goed is, hebben ze daar ook hun eigen salarissen bij opgeteld. Het extraatje, dat na aftrek van alle kosten overblijft, is dus minder. Gaat het daarom? Is dat de reden waarom de bevolking zo moet zuchten onder de zware wind? Is dat de reden waarom ondernemers allerlei kortingen krijgen waar de werkende klasse geen recht op heeft? Zodat ze hun winsten kunnen behouden? Ik hoop dat ik het verkeerd zie. Totdat ik het licht zie, hoop ik wel dat er oplossingen komen. Niet zozeer voor mij. Maar voor die mensen die tussen de SRD 2000 en SRD 5000 verdienen. Dat loon is niets, maar dan ook echt niets meer waard... Hoe moet je daar drie kinderen van verzorgen, naar school laten gaan, normaal van leven als alles, zelfs basisgoederen, om je heen met tientallen of honderden procenten omhoog gaat in prijs? Waarom kunnen de ondernemers geen water bij de winst doen?

Voor mij is het vooral een principe-kwestie. Niet omdat ik iets kan veroorloven, moet ik het ook kopen. Soms zijn prijzen echt belachelijk hoog. Zoals pindakaas bijvoorbeeld. Ook dat was bijna een luxe goed, zo duur. Zelf liep ik er lachend voorbij. Ik denk meer mensen. Nu pindakaas te lang in de schappen is blijven staan, ging de prijs omlaag. Dat was waarschijnlijk een onbewuste manier van financieel activisme vanuit de klanten. En er is geen man overboord. Want, geloof me, die pindakaas wordt nog steeds met winst verkocht. Sommigen zullen zeggen dat het nou eenmaal is hoe de markt werk, dat het nou eenmaal is hoe het kapitalisme werkt. Ik vind dat geen excuus. Zoals het nu gaat, werkt het alleen voor de mensen aan de “juiste” kant van de armoedegrens en dat zijn er helaas niet zoveel. Een groter deel is dus hulpbehoevend. Geworden. Die pakketten die dan worden weggegeven door onze welgestelde burgers, en de overheid, zijn op de lange termijn nutteloos. En ongezond!

Maar hey, we hebben dat kunnen weggeven wat we zelf niet lusten en ons geld in onze eigen zak kunnen houden zodat we verder kunnen genieten aan onze “goede” zijde van de armoedegrens. Rustig slapend omdat die poti mensen, dankzij ons, in ieder geval rijst met bruine bonen en worstjes, van afvalvlees, hebben kunnen eten. Tja, wat doen we eraan? Na so a seti kaba..