PORITIEK (De Ware Tijd, 15-02-2020)

De Surinaamse politiek is bedorven. Het is poritiek! Men zou het zelfs een pori-kiek kunnen noemen. Van een bekende uit het buitenland kreeg ik de vraag of we met Trump-eske situaties te maken hadden. Beschaamd beaamde ik dat. “Ja, met het constante excuus dat het allemaal fake news is.” Nou moet ik zeggen dat ik mij niet direct met politiek bezig hou. Deels omdat ik als Nederlandse Surinamer geen stemrecht heb, ook al heb ik een verblijfsvergunnig voor onbepaalde tijd en ben ik doelbewust teruggekeerd om mijn bijdrage te leveren aan het vergroten van welke vorm van bewustwording dan ook. Voornamelijk onder jongeren. Want weet je, die oude vossen hebben hun haren verloren maar hun streken absoluut niet. Het doet me pijn, echt, als ik zie hoe men in een adem religie erbij haalt om vervolgens allerlei onzin over het volk uit te braken en hen te misleiden.

Hen kwalijk nemen? Kan dat? Is politiek niet in de basis al een vies spelletje? Misschien ooit in den beginne opgezet om structuur en regelmaat te propageren maar uiteindelijk  een middel geworden om mensen te manipuleren? Bestaat er zoiets als een eerlijke politicus? Ik denk het niet. Elk van hen is er voor hun eigen partij en hun eigen achterban. Welke plaats dat in hun rangorde heeft, weet ik niet. Wat ik zie is dat het in ieder geval bij geen van hen de eerste plaats is omdat die is vrijgehouden voor henzelf. Tevens vraag ik me af op welke plaats de lobi voor Mama Sranan staat. Heeft zij wel een plaats in hun lijstje van prioriteiten? Aan het gedrag te merken absoluut niet! En dat is erg. Heel erg.

Wat me opvalt is dat iedereen nu moord en brand schreeuwt om die tiener die zijn eigen moeder heeft vermoord. Maar wat doen wij met onze Mama Sranan? Wat laten wij politici met haar doen? Zijn we niet een beetje schijnheilig bezig? Ik vind van wel. En ik heb de hoop eigenlijk opgegeven. Welke hoop? De hoop die ik had dat er nog een persoon of partij op zou staan die zich hard zou maken voor het algemeen belang en die Mama Sranan gaat beschermen tegen onze hebzucht en onwetendheid. Beseffen we wel dat hebzucht in combinatie met onwetendheid best dodelijk kan zijn? Als die vermoorde moeder van die tiener het kon vertellen, had ze dit waarschijnlijk beaamd. Maar goed, ik val die tiener overigens niet aan. En ik ben het er niet mee eens dat mensen hem een duivel noemen.

Die jongen is gewoon een product van onze samenleving. Hij is het gevolg van keuzes die wij gemaakt hebben. Hij is het resultaat van wat wij gedaan hebben. Hij is de zure vrucht van het zaadje dat wij gepland hebben.  We moeten dat accepteren. Maar dat doen we niet. We nemen die verantwoordelijkheid niet. Dat is jammer. Als we dat zouden doen dan konden we van alles verbeteren. Over dat stukje acceptatie van het feit dat we fouten hebben gemaakt en het nemen van de verantwoordelijkheid ervoor heb ik pas geleden iets meegemaakt. Het deed mij een klein beetje hoop hebben. Het betrof een jonger lid van een, tja, politieke partij. Hij riep alle mensen op om te demonstreren. Om zijn redenen toe te lichten gebruikte hij een voorbeeld dat mij best verontwaardigde.

Hij zei iets in de trant van “Als ik weet dat een vrouw HIV heeft moet ik mijn mattie waarschuwen om daar niet heen te gaan!” Bah, dacht ik. Wat een onwetendheid. De emotionele impuls in mij wilde het delen op social media en mijn verontwaardiging uiten. Gelukkig hield ik me in. Want wat zou ik daarmee bereiken? Niet wat ik wilde. Dat was de onwetendheid verminderen. Dus besloot ik een bekende binnen die partij aan te schrijven. Ik legde uit dat het een ontzettend patriarchische, vrouwonvriendelijke en stigmatiserende uitspraak was. Zijn mensen met HIV geen burgers die kiesrecht hebben en respect verdienen? En waarom moest die vrouw de Zwarte Piet toegespeeld krijgen? Waarom niet die man oproepen condooms te gebruiken? En wist deze jonge politicus wel dat overdracht van vrouw op man minder vaak voorkomt. Dat de man in deze gevaarlijker is omdat hij zijn, eventueel met wat voor virus dan ook geinfecteerde, lichaamsvocht in iemand kan dumpen? Een vrouw met HIV kan negen maanden een kind in zich dragen en het kind HIV-vrij ter wereld brengen. Natuurlijk met goede hulp. Wat voor schade kan zij dan toebrengen aan een man die een minuut in haar is? En ja, die kans is er wel degelijk, ik weet het. Maar het gaat mij erom dat ik van een jongere een frisse wind verwacht en niet weer hetzelfde gezeur waarbij de lasten van het voortplanten bij de vrouw worden gelegd ten behoeve van de zorgeloze lusten van de man. Dat kan toch niet!

Maar goed, ik kreeg een reactie van die bekende binnen de partij en nog geen minuut later werd ik ook gebeld door een voor mij onbekend nummer. Het bleek de jonge politicus die het gesprek met mij aan wilde gaan. Dat stemde mij blij. We begrepen elkaar en dat was mooi. Hij gaf aan mij niet te willen kwetsen. Daar corrigeerde ik hem op. “Nee, je hebt mij niet gekwetst. Maar je hebt invloed en jongeren kijken en luisteren naar je. Wat je zegt, moet dus correct zijn. Maar ik hoop vooral dat er eens een keer iemand opstaat die echt inclusief zal zijn en er voor alle Surinamers is. Waarom moeten we steeds weer een andere groep in een hoekje drukken?” Het gesprek was niet lang maar het heeft mij wel een beetje hoop gegeven.

Ter informatie: wanneer iemand met HIV is geinfecteerd maar medicatietrouw is, kan het virus zodanig worden onderdrukt dat het niet meer te meten en dus niet over te dragen is. Niet meetbaar = niet overdraagbaar. Aan de voorlichters: er is nog werk te doen. Aan iedereen: laten we alsjeblieft de samenleving minder pori maken zodat die poritiek ook verdwijnt.